Goal Bergkamp in Newcastle: Briljant, maar ook gelukkig?
Een goal zoals die van Bergkamp tegen Newcastle, op 2 maart 2002, bedenk je niet van tevoren. ‘Als mensen vragen of ik dat doelpunt zo bedacht had, dan zeg ik altijd dat ik die dag niet op de bus naar Newcastle ben gestapt met het plan om dat doelpunt te maken’, vertelde Bergkamp over dat doelpunt in zijn biografie over het doelpunt in de 10e minuut van de wedstrijd Arsenal-Newcastle. ‘Je krijgt de bal op een bepaalde manier aangespeeld, en dan ga je draaien en keren zoals de situatie vereist.’
Tien goals per seizoen is niet eens zo veel. Maar de doelpunten die Dennis Bergkamp maakte in zijn twintigjarige carrière, waren vaak uitzonderlijk mooi. Onbereikbaar hoge lobs. Stiftjes over een vallende keeper. Vooral de doelpunten van Bergkamp tegen Newcastle en Argentinië waren van de buitencategorie. Toch was de schoonheid van zijn goals voor Bergkamp niet belangrijk, vertelt hij in de biografie Dennis Bergkamp van Jaap Visser en David Winner. ‘Ik raakte van streek als mensen zeiden dat ik koos voor de mooie manier. Nee, het is de beste manier. Er is vaak veel ruimte boven de keeper.’
Fans: goal Bergkamp in Newscastle was de mooiste
De bewegingen die Bergkamp maakte voor zijn doel tegen Newcastle passen bij die ene, unieke situatie. Het is een goal die perfect past binnen de constraints-led approach, die stelt dat dat superieure sporters zich optimaal aanpassen aan de randvoorwaarden waar zij mee te maken krijgen. Niet mooi willen scoren, maar een effectieve aanpassing aan de omstandigheden verklaart ook Bergkamps mooiste Arsenal-doelpunt ooit, volgens de fans: zijn pirouette voorbij Newcastle-verdediger Nikos Dabizas, gevolgd door een tegendraadse tik langs de keeper.
Medespeler Robert Pirès van Arsenal speelt de bal iets te ver achter Bergkamp, die vanaf de middenlijn is komen aansprinten. ‘Ik heb gezien dat de verdediger instapt en dat de snelheid van de bal me kan helpen,’ legde Bergkamp later uit in een interview dat op Youtube bewaard is gebleven. ‘Als ik de bal lichtjes raak, dan heeft hij nog steeds snelheid, dus ik kan de bal een beetje spin meegeven, zodat hij binnen mijn bereik blijft.’
De oud-speler van Ajax is meermaals geïnterviewd over wat hij dacht en deed toen hij dat doelpunt maakte, in de tiende minuut van die wedstrijd op 2 maart 2002. Zijn uitleg helpt om te begrijpen wat een sporter in de buitencategorie moet kunnen en wat de optimale manier is om dat te leren. Doelgericht oefenen? Nou nee. Een creatieve voetballer als Bergkamp plant dit soort ingevingen niet.
Bergkamp in Newcastle: ‘Je weet in welke ruimte je wilt zijn’
Dit soort pirouettes zijn niet iets waar je op traint, vertelde Bergkamp na afloop tegen een verslaggever van Sky Sports: ‘Nee, maar je weet dat de verdediger schuin voor je komt. Dus je weet in welke ruimte je wilt zijn om het doelpunt te maken. Dat pakte goed uit.’ Bergkamp is kalm als altijd, maar toch spat ook de trots van zijn gezicht. Was deze goal beter dan het doelpunt van woensdag, wil de verslaggever weten. ‘Nou in elk geval belangrijker’ is het antwoord van Bergkamp. ‘Het was het eerste doelpunt in een uitwedstrijd en al met al een goed doelpunt, denk ik.’
‘Een werkelijk goede voetballer kan zich het best aan veranderende omstandigheden aanpassen,’ zegt Bergkamp in zijn biografie. ‘De vraag is altijd hoe je dat doet, dat aanpassen. Ik wil de pass van Pires in mijn voeten hebben, maar hij komt achter me. Dat is niet wat ik verwacht, dus denk ik: Er is een andere oplossing nodig.’ Verdediger Dabizas krijgt ook nog een fikse duw waarmee Bergkamp hem van zich afschudt.
Arsène Wenger toont zich na afloop ook zeer onder de indruk van het doelpunt van Bergkamp tegen Newcastle. ‘Het is een Dennis Bergkamp-doelpunt. Ik zei tegen hem: Eens zullen ze alle goals die je carrière hebt gemaakt samenbrengen in een overzicht. Dat zal er fantastisch uitzien, want hij maakte alleen maar mooie doelpunten en nog veel ook.’
Competitiegoals in de carrière van Dennis Bergkamp
| Club | Wedstrijden | Doelpunten | Periode | ||
| Arsenal | 315 | 87 | Seizoen 1995/96 tot en met 2005/06 | ||
| Inter Milan | 52 | 11 | Seizoen 1993/94 tot en met 1994/95 | ||
| Ajax | 185 | 102 | Seizoen 1987/88 tot en met 1992/93 | ||
| Champions League totaal | 40 | 7 | Seizoen 1992/93 tot en met 2005/06 |
Over de andere goals van Dennis Bergkamp
Voor Inter Milan scoorde Denis Bergkamp maar elf keer en dan nog vooral uit strafschoppen. ‘Zelfs ploeggenoten braken met de traditie elkaar niet te bekritiseren en namen Bergkamp openlijk op de hak’, schrijft Jaap van Essen in 1996 in De Gelderlander.
‘Je wordt gek als je je elke keer druk maakt om wat ze hier zeggen en schrijven’ zei Bergkamp in 1993 tegen NRC Handelsblad. ‘Ik laat het maar langs me heen gaan.’ Na zijn mislukte avontuur in Italië maakt hij de overstap naar Engeland, maar ook daar wordt hij in zijn eerste seizoen uitgejouwd, na weer een wedstrijd waarin het hem niet lukt om te scoren.
Bergkamp: Goal Newcastle was niet mijn mooiste
Bergkamp zelf vindt niet eens dat de goal tegen Newcastle de mooiste is uit zijn carrière, want hij vindt dat er bik dt doelpunt heel wat geluk nodig was. ‘Als de verdediger een stap naar achter doet, ben ik weg. Het is niet puur. Mensen spraken zoveel over dit doelpunt dat ik besloot het terug te kijken op de televisie. Grappig want op de televisie ziet dat doelpunt er heel anders uit dan ik in mijn hoofd had. Op de televisie zie je de verdediger. Ik wist dat de verdediger er was, maar ik zag hem niet. Ik voelde hem alleen maar een beetje.’