Boeken over wielrennen de nieuwste en beste in 8 categorieën

Nieuwe boeken over wielrennen verschijnen nog steeds op de markt, ook al is de Tour de France van 2023 alweer voorbij. Omdat er zoveel boeken verschijnen is onderstaande lijst verdeeld in categorieën die helpen om een keuze te maken. Hier vind je de beste en de nieuwste per categorie. Van meeslepende verhalen over het leven, de excessen en de val van wielrenners tot romans en praktische boeken die je helpen om een betere wielrenner te worden.

1. Achter de schermen van het moderne profwielrennen

Schrijvers van boeken over wielrennen krijgen soms de kans om mee te reizen met de koers, tijdens de grote rondes of tijdens wielerklassiekers. Zo krijg je als lezer een kijkje achter de schermen van het moderne profwielrennen van nu. De beste wielerboeken die in 2023 verschenen in dit genre zijn Het Plan over Team Jumbo-Visma en Verhalen uit de volgwagen dat de koers beschrijft vanuit het perspectief van ploegleiders.

Het Plan, Nando Broers (2023)

Nando Broers mocht drie jaar lang meekijken achter de schermen bij de wielerploeg Team Jumbo-Visma, met toprenners als Wout van Aert en tourwinnaar Jonas Vingegaard in de gelederen. Dat zijn mooie jaren, want Broers zit er bovenop als Team Jumbo in 2021 eerst net niet en in 2022 uiteindelijk wel de Tour de France wint.

‘Hoe Team Jumbo-Visma de beste wielerploeg ter wereld werd’, luidt de ondertitel van het boek. Het antwoord op die vraag zoekt Broerse in de voeding die de Jumbo-wielrenners tot zich nemen. In dit boek over wielrennen is een prominente rol weggelegd voor eten, met name over het dieet van Vingegaard dus. Elke hap, elke gram die de wielrenners eten wordt bijgehouden in spreadsheets. Volgens Broers heeft de grote voedingsdiscipline van de Deen een belangrijke rol gespeeld bij zijn huidige successen.

Wielerboek HET PLAN moet je lezen omdat:

‘Een bijzonder geslaagd boek’, schreef NRC Handelsblad in een recensie over het plan. ‘Een managementboek, wielerhistorisch werk, persoonsschets en soms bloedstollende reconstructie ineen.’ 

Verhalen uit de volgwagen , Lidewey van Noord (2023)

In boeken over wielrennen stelen de renners meestal de show. De titel zegt het al: dit boek is anders. Schrijfster Lidewey van Noord focust de aandacht in dit boek niet op de mannen op de fiets, maar op de ploegleiders achter de schermen en in de auto’s die erachteraan komen. Van Noord was negen jaar met het boek. ‘We weten nog niet de helft van wat er buiten het zicht van de camera’s allemaal gebeurt’, zei Van Noord in een interview met het Parool. Goede wielrenners zijn worden volgens Van Noord niet altijd goede ploegleiders, omdat ze te veel op zichzelf gericht zijn. “Vaak zijn de beste ploegleiders de renners die vooral in dienst van anderen hebben gereden.”

Dit boek over wielrennen moet je lezen omdat:

Het wielerliefhebbers een kijkje gunt achter de schermen van een wielerploeg.

2. Wielrenboeken over excessen en dopinggebruik

Tegenwoordig weten we dat Lance Amstrong een sleutelrol vervulde in een distributiesysteem van doping aan zijn hele team. Iedereen deed eraan mee en niemand mocht erover praten. Het waren in de eerste plaats Engelse en Amerikaanse journalisten die de waarheid onthulden. Enkele voorbeelden daarvan vind je hieronder.Sinds Armstrong werd ontmaskerd is het hek van de dam en volgde een lange reeks wielerboeken waarin wielrenners openlijk vertelde over hun eigen dopinggebruik en soms ook dat van anderen. 

Lance Armstrong’s oorlog, Daniel Coyle (2005)

Het boek Lance Armstrong’s War (2005) van Daniel Coyle is geschreven in een tijd dat Lance Amstrong door velen werd beschuldigd, maar zijn dopinggebruik nog ontkende. Net als Broers in de afgelopen jaren schrijft Coyle zijn boek vanachter de schermen. Hij doet verslag vanuit volgwagens en vanaf bergtoppen. We leren in dit boek een renner kennen die dwars door deuren en glazen gaat om zijn doel te bereiken. Dat het dopinggebruik voor hem geheim bleef moet hem achteraf enorm gefrustreerd hebben. Deze review van de New York Times biedt een mooi inzicht in Coyle’s aanpak.

LANCE AMSTRONG’S OORLOG moet je lezen want:

Daniel Coyle schrijft wel kritisch over Armstrong in een tijd dat de Amerikaan nog een icoon was. .

The Secret Race, Tyler Hamilton (2012) 

Daniel Coyle zou zijn gemiste kansen in het schrijven over dopinggebruik meer dan goed maken. The Secret Race is een van de schokkendste boeken over wielrennen die er bestaan. Het vertelt het schokkende relaas van voormalig wielrenner Tyler Hamilton over het gebruik van doping in het peloton. In het Nederlands is het boek vertaald onder de titel ‘De Wielermaffia’. ‘Tyler Hamilton was geen heilige’, schrijft Coyle. Hij was een van ’s werelds hoogst geklasseerde, bekendste renners, winnaar van een Gouden medaille op de Olympische Spelen, tot hij in 2004 weed betrapt op doping en werd geschorst.’ Dit boek vertelt zijn verhaal en dat over zijn gecompliceerde relatie met zijn kopman Lance Armstrong . 

Mijn gevecht, Thomas Dekker (2016)

Dit is met meer dan 200.000 exemplaren het best verkopende Nederlandse boek over wielrennen aller tijden. Het is een onthullende autobiografie waarin Thomas Dekker openhartig vertelt over zijn wielercarrière. De duistere kanten van de professionele wielersport schuwt hij daarbij niet. In de openingsscene ligt Dekker op zijn bed in een hotelkamer: ‘Ik heb niet eens de moeite genomen om mijn schoenen uit te doen. In mijn arm steekt een dikke naald met een infuus.’ 

Journalist en oud wielrenner Thijs Zonneveld trakteert de lezer niet alleen de details over het doping gebruik van Dekker. Hij schrijft ook bericht ook uitgebreid over zijn seksuele uitspattingen en drankgebruik. Behalve over Dekker komen we ook veel te weten over de uitspattingen van collega profs zoals Michael Boogaard .

Reden om MIJN GEVECHT te lezen:

Als je alles wilt weten over doping en seksuele uitspattingen van profwielrenner

Koersen op Geluk, Thomas Dekker (2023)

Het gaat nog altijd niet goed met Thomas Dekker. Bij de publieke omroep vertelde de oud-wielrenner in maart 2023 dat hij truffels gebruikt om zijn depressies te bestrijden.

In ‘Koersen op geluk’ vertelt Thomas Dekker hoe hij zijn leven weer heeft opgepakt na zijn wielercarrière en na het verkoopsucces van ‘Mijn gevecht’. Van de buitenkant ziet zijn bestaan er glorieus uit. Hij reist zijn liefje achterna naar het luxe Beverly Hill, zo vermeldt de achterkant van zijn nieuwe boek. Hij ontmoet Leonardo di Caprio en Al Pacino. Maar helaas, Thomas Dekker raakt van dat leven alleen maar gedeprimeerder. Kan hij zijn geluk weer vinden door te gaan fietsen. Wat nu? Kan hij zijn geluk weer vinden via het fietsen?

KOERSEN OP GELUK moet je lezen want:

Nogal wat lezers zullen werkelijk benieuwd zijn hoe het Thomas Dekker na zijn bestseller is vergaan. In zijn nieuwe boek maakt hij de lezer wederom deelgenoot van zijn uitspattingen.

3. Romans en andere literatuur over wielrennen

Opvallend: wielerromans zijn nog steeds een succesvol genre. Het vertellen van fictieve verhalen waarin een belangrijke rol is weggelegd voor het fietsen nam een vlucht sinds Bert Wagendorp in 2013 zijn succesvolle roman Ventoux publiceerde, maar literatuur over wielrennen gaat veel verder terug.

Niet meer aan denken, Gio Lippens (2023)

‘Het is zeker niet autobiografisch’, zei Gio Lippens in het Algemeen Dagblad, toen hem gevraagd werd of zijn tweede roman over hemzelf gaat. Toch zijn er wel heel veel overeenkomsten tussen hoofdpersoon Thomas in ‘Niet meer aan denken’ en de wielerverslaggever die met ‘Niet meer aan denken’ zijn tweede roman publiceert. Thomas en Gio hebben allebei ene dochter die goed kan fietsen en die ze meer aandacht geven dan hun minder talentvolle zoon. En zowel de wielercommentator als de hoofdpersoon lopen rond met het schuldgevoel dat ze een aantal jarenlang misschien te weinig aandacht hebben gehad voor hun gezin. 

De wielerroman NIET MEER AAN DENKEN moet je lezen want: 

Wielrenner Marianne Vos noemde het boek van Lippens ‘een aangrijpend en tragisch familieverhaal’.

De Renner, Tim Krabbé (1978)

Tim Krabbé deed mee aan een kleine duizend wielerwedstrijden reed. In ‘De Renner’ beschrijft hij zijn deelname aan de Ronde van de Mont Aigoual, een zware klimkoers in Zuid-Frankrijk. In deze klassieker in de Nederlandstalige wielerliteratuur volgt hij de gedachten en gevoelens van een wielrenner tijdens een legendarische wielerwedstrijd. Het boek wordt door velen beschouwd als het beste Nederlandstalige sportboek aller tijden.

De wielerroman DE RENNER moet je lezen omdat: 

Sportjournalist Nico Scheepmaker zei over dit wielrenboek: ‘Het is aan de ene kant een literair meesterwerk dat om die reden over honderd jaar nog gelezen zal worden, en aan de andere kant is het het beste sportboek in de Nederlandse taal.’ 

De veertiende etappe, Tim Krabbé (2015)

Tim Krabbé schreef nog veel meer boeken over wielrennen. De Veertiende Etappe is een verzameling van verhalen en anekdotes over wielrennen en de unieke beleving van de sport. Zo gaat Krabbé op zoek naar het huis van Eddy Merckx, maar in zijn geboorteplaats Meensel-Kiezegem en niet in Brussel waar de wielerlegende al op jonge leeftijd naartoe verhuisde. ‘Hooguit zou je de bandensporen van zijn kinderfietsje kunnen drukken’, schrijft Krabbé.

Dit boek over wielrennen moet je lezen omdat: 

In De veertiende etappe zijn de beste korte verhalen verzameld die Tim Krabbé in de loop der jaren over wielrennen schreef.

Ventoux, Bert Wagendorp (2013)

Behalve over wielrennen gaat deze bestseller over vriendschap, verlies en de kracht van herinneringen. Vier vrienden keren na jaren terug naar de Mont Ventoux waar ze ooit een tragisch ongeval meemaakten. Het succes van Ventoux bereidde de weg voor een lange reeks van literaire boeken over wielrennen.

Dit boek over wielrenners moet je lezen omdat

‘Dit boek heeft alles’, zo oordeelde destijds het lezerspanel van De Wereld Draait Door. ‘Een oerboek over vriendschap.’ Ventoux was het startschot voor een lange reeks nieuwe wielerromans

4. Boeken over Nederlands succes met wielrennen

In ‘Het Plan’ beschrijft Nando Broers de successen van een Nederlandse ploeg, maar Nederlandse wielrenners spelen daarin een ondergeschikte rol. De Nederlandse socioloog Ben Maso waagde zich als eerste aan serieuze reconstructies van grote gebeurtenissen in het wielrennen. Die successen begonnen met de overwinning van Jan Janssen in de Tour de France en ze zetten door vanaf het midden van de jaren zeventig toen de Raleigh-ploeg van Peter Post de regie in het peloton overnam.

Nederland heeft WEER de gele trui, Benjo Maso (2019)

De ondertitel maakt duidelijk waar dit boek over gaat: ‘Geschiedenis van het Nederlandse wielrennen 1961-1985’. Maso vertelt hoe Nederland zichzelf als wielerland op de kaart zette. Maso beschrijft die geschiedenis met inlevingsvermogen en oog voor detail. Eerder verscheen van Hij legt uit waarom het zo lang duurde voordat de Nederlandse wielersport serieus werd genomen. Profrenners werden decennialang tegengewerkt door de calvinistische kerk, de overheid en de wielerbond.

In 1964 werd Jan Janssen wereldkampioen en in 1968 won hij de Tour de France. Die successen waren nog maar het begin. Een ‘werkelijk nieuwe situatie’ ontstond met de oprichting van de Raleigh-ploeg (1974). Hoogtepunten van Raleigh waren onder andere de Tourzege van Zoetemelk en de wereldkampioenschappen van Knetemann en Raas.  Dit boek is een opvolger van Maso’s boek over eerdere Nederlandse wielersuccessen. Dat boek uit 1985 heet Nederland heeft de gele trui en het gaat vooral over de successen die Nederlanders als Wim van Est en Wout Wagtmans in de jaren vijftig behaalden in de Tour de France.

NEDERLAND HEEFT WEER DE GELE TRUI moet je lezen omdat:

Benjo Maso heeft een enorme feitenkennis, maar hij is ook chauvinistisch. Hij schrijft meeslepend over de hoogtijdagen van het Nederlandse wielrennen. 

5. De mooiste boeken over wielrenners van vroeger

In lyrische bewoordingen schrijven over wielrennen is een gewoonte die in de sport een lange traditie heeft. Aan het begin van de 19e eeuw, zonder televisie of radio, moesten de fans het doen met kleurrijke en spannende verslagen in de kranten. Televisiecommentatoren en boekenschrijvers als Mart Smeets werken in die traditie. Hij schrijft bloemrijk en hemelt wielrenners graag op, in zijn boeken over Lance Amstrong bijvoorbeeld.

Over het leven van wielrenners zijn talloze fantastische boeken verschenen. Vaak eindigen die boeken tragisch en soms zelfs met de dood. In The Death Of Marco Pantani, een boek uit 2006, onderzoekt Matt Rendell het leven en de mysterieuze dood van de legendarische Italiaanse wielrenner Marco Pantani. Put Me Back On My Bike van William Fotheringham uit 2002 is de biografie van Tom Simpson, een Britse wielrenner die tragisch om het leven kwam tijdens de Tour de France van 1967. In een tijd dat de Frankrijk nog wielersucces hoogste zijn ook prachtige boeken geschreven over Franse wielrenners zoals We Were Young And Carefree van Laurent Fignon. De volgende boeken beschrijven de opkomst en de ondergang van Bernard Hinault, de legendarische Franse wielrenner met wie ook Joop Zoetemelk de strijd aanbond.

Slaying The Badger, Richard Moore (2011)

Dit is de bekendste en misschien wel de beste reconstructie van een Tour de France, namelijk die van 1986. Het is een spannend boek waarin we leven met de gevestigde renner Bernard Hinault die zich niet wil laten verslaan door jonkie Greg LeMond. Hinault gaf niet zo maar op in de Tour van 1986. In plaats daarvan leverde hij een epische strijd met als hoogtepunt de aanval die hij inzette op zijn ploeggenoot de Amerikaan Greg LeMond tijdens de 13e etappe naar Superbagnères.

the badger, William Fotheringham (2015)

Een biografie van de legendarische Franse wielrenner Bernard Hinault. Hij is een vijfvoudig winnaar van de Tour de France en de enige man die elk van de grote ronden meer dan één keer heeft gewonnen. Drie decennia na zijn pensionering is Hinault nog altijd de laatste Franse winnaar van de Tour de France. Had Hinault een zesde Tour de France kunnen winnen? Greg Lemond heeft altijd volgehouden dat de Fransman hem dwarszat, ondanks de belofte dat hij hem zou helpen. Hinault’s versie van het verhaal is dat hij gemakkelijk die zesde Tour had kunnen winnen, maar dat hij zijn status als kampioen al genoeg bewezen had. De Schotse klimmer Robert Millar zegt daarover in The Badger: ‘Hinault gedroeg zich niet als iemand die de overwinning voor zijn teamgenoot op touw te zetten. Door zijn handelen viel het team volledig uit elkaar’

De Lance Factor, Mart Smeets (2011)

In dit boek geeft Mart Smeets zijn gedateerde kijk geeft op Lance Armstrong, een van de meest controversiële figuren in de wielergeschiedenis. ‘Heeft hij het gedaan of niet’ schrijft Smeets zelfs nog in 2011. ‘Hoe zullen we in de toekomst tegen Lance Armstrong aankijken?”, schrijft Smeets. Voor veel Amerikanen is dat duidelijk: hij is hun Held hun rolmodel, hun voorganger in de strijd tegen kanker. Dat hij in het buitenland nagewezen wordt, interesseert de Amerikanen niets.’ Die kijk op de zaken werd niet lang daarna door de waarheid achterhaald. Hoog tijd voor een ander type boeken over wielrennen.

THE LANCE FACTOR moet je lezen omdat:

Het laat zien wat er kan gebeuren als een schrijver zich te veel laat meeslepen door zijn onderwerp.

6. Praktische boeken over wielrennen

Aan deze lijst van boeken over wielrennen had je tot nu weinig als je op zoek bent naar fietsboeken die je iets vertellen over de beste manier om morgen de weg op te gaan. Welke fietsboeken zijn praktisch en geven je tips over hoe je het dat wielrennen het beste kunt aanpakken. Benjo Maso, die zoveel Nederlandse wielersuccessen reconstrueerde schreef ook een praktisch boek: ‘De complete wielrenner: Trainen, fietsen en koersen als een prof. Dit boek biedt uitgebreide informatie over training, techniek, voeding en strategie voor wielrenners die hun prestaties willen verbeteren en hun rijvaardigheid willen verbeteren.

Een boek dat focust op fysieke aspecten van het wielrennen is ‘De weg naar wielersucces: Trainen, techniek en tactiek voor de lange afstand van Rob Harmeling. Amateurs die kilometers willen maken vinden hierin goede raad over training, techniek, uitrusting en voeding, mede gebaseerd op persoonlijke ervaringen van de auteur. Voor wie dit alles niet te serieus wil nemen is er het humoristische The Rules” van Velominati, ook vertaald in het Nederlands.

De Regels, Velominati (2013)

Het collectief dat zichzelf Velominati noemt, bevat een verzameling van 95 fietsregels (rules) die bedoeld zijn als een humoristische en soms sarcastische gids voor wielrenners en fietsenthousiastelingen. Deze regels, die een mix zijn van wieleretiquette, gedragscodes en fietscultuur, zijn ontworpen om zowel beginners als doorgewinterde fietsers te amuseren en te informeren.

‘Ontspan en je benen zullen volgen’, luidt regel 6. Of regel 45: ‘Zet je stuurpen zo laag mogelijk. ‘En wat te denkenvan regel 11: ‘Je gezin staat niet op de eerste plaats, daar staat je fiets. Dat soort humor maakt van De Regels een van de grappigste boeken over wielrennen die ooit zijn geschreven.

7. Boeken met feiten over wielrennen en wielrenners

Veel wielerliefhebbers kunnen er geen genoeg van krijgen. Feiten over koersen van vroeger en verhalen over de grote renners uit het verleden. Ook in dit genre is recent een prachtig nieuw boek verschenen.

Top 1000 van de beste wielrenners ter wereld, Jacques Sys (2023)

Maar liefst 560 pagina’s beslaat de Top 1000 van de beste wielrenners ter wereld’ van Jacques Sys. Over de allerbeste van allemaal kan iedereen het eens zijn volgens de Belgische sportjournalist die vijf jaar geleden ook al een Top 1000 van de Belgische wielrenners samenstelde. ‘Over de nummer één bestaat geen discussie, na Eddy Merckx is het een kwestie van aanvoelen’ aldus Sys in een interview met het Belgische magazine Knack. ‘Voor mij staan Fausto Coppi en Gino Bartali op twee en drie.’

De verhalen over de grote renners gaam soms pagina’s lang door. De mindere Goden staan soms samengepropt met 2 op een pagina. Niet alleen wegwielrenners komen aan bod, maar ook veldrijders, mountainbikers en baanwielrenners. ‘Eén rode draad verbindt wielrenners over alle generaties: de toppers zijn allemaal speciale karakters’, zegt Sys. ‘Niet zelden met een tragisch levensverhaal.’ 

Dit boek over wielrennen moet je lezen want:

Jacques Sys heeft met zijn nieuwe editie van de Top 1000 van de Belgische wielrenners voor een standaardwerk in het wielrennen gezorgd’, schrijft Het Nieuwsblad in een recensie

8. Andere boeken over wielrennen

Heb je nog geen keuze gemaakt. Dan ben je misschien geïnteresseerd in deze boeken over wielrennen die de sport weer vanuit andere invalshoeken benaderen.

er op en erover, Pieter Winsemius (2021)

Pieter Winsemius analyseert in dit boek een aantal toprenners, zoals Joop Zoetemelk, Jan Raas en Marianne Vos, om het geheim van hun succes te ontrafelen. Voor Tour de France-winnaar Zoetemelk beschikte over zelfkennis, Jan Raas had gezag in het peloton en Marianne Vos kan dromen. Winsemius schreef behalve boeken over wielrennen ook over hardlopen en het leiderschap van Johan Cruijff. Hij toont aan dat zelfkennis, gezag en vastberadenheid essentiële kwaliteiten zijn voor kampioenen, niet alleen in de sport, maar ook daarbuiten. 

Alleen maar een fiets, Kees de Jong (2018)

In dit boek beschrijft Kees de Jong zijn persoonlijke relatie met fietsen en wielrennen. Tegelijkertijd verkent hij de geschiedenis van de sport. ‘In mijn bescheiden fietscarrière moet ik het vooral hebben van de mooie, of aparte dingen die ik onderweg meemaak’, schrijft De Jong. ‘Valpartijen, overstekende dieren, bijzondere natuur een verborgen plekjes, om maar wat te noemen. En waarom goede kleding, voeding en een fiets die bij je past zo belangrijk zijn voor het uitoefenen van je hobby. Alleen maar een fiets is een lange waaierrit, waarbij al dat moois voorbijkomt.’